Archeologie: Sichem (1), een stad vol historie

Sichem is gelegen in Samaria tussen de bergen Ebal en Gerezim, 50 km ten noor­den van Jeruzalem. De naam Sichem, שְׁכֶם Shèchèm in het Hebreeuws, betekent ‘schouder’, omdat de stad gelegen is op de noorde­lijke helling, of ‘schouder’, van de berg Ebal.

Bij Sichem kruisten twee belangrijke wegen elkaar, de ‘derech ha’avot’, ‘weg van de Aarts­va­ders’, nu ‘route 60’, deze loopt noord-zuid, vanuit Samaria door Judea naar de Negev, de woestijn in het zuide­lijke deel van Israël, de andere weg loopt oost-west. Er is een waterbron, en de grond is vruchtbaar. Dit maakte het gebied geschikt voor de bouw van een stad. Al 2000 jaar v. Chr. was er bewoning: Abraham reisde door de plaats, zoals beschreven in Genesis 12:6 ‘En Abraham trok door dat land heen tot aan de plaats bij Sichem, tot de eik van More. De Kanaänieten woonden toen in het land’. Abraham richtte er een altaar op.

In de bronstijd was het een belangrijke stad, die genoemd wordt in een Egyptische vervloekingstekst en in de Amarna-brieven uit de 14e eeuw v.Chr. Blijkbaar groeide de stad, want rond de 18e eeuw v. Chr werd een nieuwe grote verdedigingsmuur gebouwd, die later werd vervangen door een grotere stenen muur en een poort met meer kamers.

Blijkbaar heeft Abraham hier een stuk land gekocht en ook een put gegraven. We komen die we tegen in Genesis 33:19 en Johannes 4:5, waar Jezus bijde bron met een Samaritaanse vrouw in gesprek gaat. Een gebouw boven een diepe put herinnert aan de mogelijke plaats van deze bron. Zie Sichem (2) De bron van Jakob

Een zwarte bladzijde in de Bijbelse geschiedenis is de wraak van twee van Jakobs zonen, Levi en Simeon, op de mannelijke inwoners van Sichem, omdat de kroonprins van Sichem hun zuster Dina had verkracht (Genesis 34).

Een ander gebouw, een bedevaartsoord voor orthodoxe Joden waar zij graag komen bidden (maar wel onder bescherming van het leger) wordt algemeen beschouwd als het Graf van Josef. Zie Sichem (3), het graf van Josef.

Op de berg Ebal zijn nog de restanten te vinden van een groot altaar, dat Jozua er in opdracht van Moses zou hebben gebouwd, zie Sichem (4) Het altaar van Jozua.