Positieve levensvisie ondanks Sjo’ah

Het is onbegrijpelijk hoe sommige de Sjo’ah (holocaust) hebben overleefd. Maar het is nog moeilijker te begrijpen dat er overlevenden zijn zonder ernstig trauma. Enkelen van die laatsten hielden zelfs vast aan een positieve levenshouding. Dat gold ook voor Mira Blumenstock uit Tsjechië. Haar dochter Rachelle beschreef haar leven. Wat komt erin naar voren?

Boekanalyse
Dochter Rachelle Unreich, journaliste en schrijfster, had, toen haar moeder op 88-jarige leeftijd kanker kreeg, steeds meer interesse in haar levensverhaal. Toen het nog ging, besloot ze haar moeder te interviewen en vast te leggen waar haar positieve levenskijk op gebaseerd was. Het zou een inspirerend verhaal zijn geworden, geschreven in de Corona-tijd.

Na een voorwoord wordt het levensverhaal in 39 hoofdstukken beschreven, voorafgegaan door een proloog en afgesloten door een epiloog. Aan het einde van het boek geeft Unreich een verantwoording van de gebruikte bronnen. Ze sluit af met een dankwoord.

Haar moeder, Mira (verbastering van de Hebreeuwse naam Mirjam), overleefde vier concentratiekampen, waaronder Auschwitz, en een dodenmars. Desondanks bleef ze de goedheid van mensen zien. Deze positieve levenshouding zou haar hebben beschermd tegen wreedheden die ze onderging en zag. Het gaf haar na de oorlog een rijk en betekenisvol leven.

In dit boek worden heden en verleden door elkaar geweven en wordt de krachtige band tussen moeder en dochter beschreven. Het toont de veerkracht van de ziel en het vermogen van het hart om te helen. Het zou een onvergetelijk verhaal zijn over lot, toeval, liefde, verdriet, Joodse religie en vertrouwen.

De centrale plaats in dit verslag is Melbourne, Australië, waar Mira zich na de oorlog met haar eerste man vestigde en waar Rachelle later werd geboren en woont. Het verhaal begint echter in Treblinka, een vernietigingskamp, en de gebeurtenissen daar.

Meer dan de helft van het boek gaat over de oorlogservaringen van Mira. Daarna volgt haar tocht naar Praag op 18-jarige leeftijd waar ze haar eerste man, Pavel (alias David Milgrom) ontmoette. Geen onbekende voor de familie. Ze krijgen een zoon, maar vluchten weg voor het communisme en komen na omzwervingen in Parijs te terecht.

Uiteindelijk emigreren ze naar Australië, net zoals veel andere Joden. Dan loopt haar huwelijk uit op een scheiding, waarna Mira de zeer gelovige Menachem (Manny) Unreich ontmoet. Uit dat huwelijk wordt Rachelle geboren.

Mira: “Geluk is een keuze… in leven nu. …geluk is nabij… Je moet er alleen in geloven.” “Niet elke vraag behoeft een antwoord en niet voor elke probleem bestaat een oplossing.”

Evaluatie
Dit is een meeslepend en intrigerende biografie over een Joodse moeder en dochter, waarin wat zaken uit het traditionele Reform-Judaïsme (niet-vroom) worden uitgelegd. Het zijn gelovige zionisten.

In dit verhaal komt naar voren hoe esoterie (ongereguleerde spirituele wereldvisie voor ingewijdenen) een belangrijke rol speelde in het gezin. Bijvoorbeeld het geloof in voorspellende dromen of dat overleden voorouders direct in contact kunnen staan met nog levende familieleden.

Dit boek wordt aangeraden.


Unreich, R., Een prachtig leven. 2025, HarperCollins Holland, Amsterdam, 257 pagina’s, € 21,99, ISBN: 9789402716795.