Sjabbatslezingen: Je hoeft niet alles zelf te doen

Delegeren moet je leren. Dat onderwees Jitro, Moses’ schoonvader, toen die op bezoek kwam en Moses de hele dag bezig zag geschillen tussen zijn volks­ge­no­ten op te lossen. Vertrouw dat toch toe aan bekwame mannen!

De Bijbelgedeelten voor de sjabbat Yitro (Jetro) zijn:
✡ Torahlezingen: Exodus 18 – 20,
✡ Profetenlezing: Jesaja 6:1 – 7:6 en 9:5-6,
✡ Brit Chadashah, Nieuwe Testament: Matteüs 5:8-20.
In verband met het onderwerp wijken we daar van af.

Een gedeelte uit de Torahlezing
Het gebeurde dan de volgende dag dat Mozes zitting hield om recht te spreken over het volk. Het volk stond voor Mozes, van de morgen tot de avond.
Toen de schoonvader van Mozes zag wat hij allemaal voor het volk deed, zei hij: Wat betekent dit wat je voor het volk doet? Waarom houd je alléén zitting, terwijl heel het volk van de morgen tot de avond tegenover je staat?
Toen zei Mozes tegen zijn schoon­vader: Omdat het volk naar mij toe komt om God te raad­ple­gen. Wanneer zij een zaak hebben, komt men daarmee naar mij en oor­deel ik tussen de een en de ander. Ik maak hun de verordeningen van God en Zijn wetten bekend.
Maar de schoonvader van Mozes zei tegen hem: Wat je doet, is niet goed. Je zult er zeker aan bezwij­ken, zowel jij als dit volk dat bij je is, want dit is te zwaar voor je. Je kunt dit niet alleen doen. Luister nu naar mijn stem. Ik zal je raad geven en God zal met je zijn. Jíj moet het volk bij God verte­gen­woor­di­gen en jíj moet de zaken voor God brengen. Je moet hun de veror­de­nin­gen en de wetten voor­houden en hun de weg bekend maken waarop zij moeten gaan en het werk dat zij moeten doen.
Jij echter, jij moet daarnaast onder heel het volk omkij­ken naar bekwame mannen, god­vre­zen­de, betrouw­bare mannen, die een afkeer hebben van winst­bejag. Je moet leiders over dui­zend, leiders over honderd, leiders over vijftig en leiders over tien over hen aan­stel­len. Zij moeten altijd over dit volk oorde­len. Maar laat het zo zijn dat zij elke grote zaak bij jou brengen, en zelf over elke kleine zaak oorde­len. Maak het zo voor jezelf lichter en laat hen die last samen met je dragen. Als je dit doet en God het je gebiedt, dan zul je staande kunnen blijven en zal dit hele volk ook in vrede naar zijn woonplaats gaan.
Mozes luisterde naar de stem van zijn schoon­vader en deed alles wat hij gezegd had. Mozes koos daarom uit heel Israël bekwame man­nen en stelde hen aan als hoofd over het volk: leiders over duizend, leiders over honderd, leiders over vijftig en leiders over tien. Zij oor­deel­den altijd over het volk. De moeilijke zaken brachten zij bij Mozes, maar over elke kleine zaak oor­deel­den zij zelf.
Toen liet Mozes zijn schoonvader gaan, en deze ging terug naar zijn land.
Exodus 18:13-27 (HSV)

Een gedeelte uit de Profetenlezing
In 1 Kronieken hoofdstuk 24 t/m 27 wordt uitgebreid de ordening beschreven, die koning David instelde bij de dienst van de priesters en levieten, zijn leger, en de leiding over de stammen en de hofhouding. Ook hij wist hoe belangrijk delegeren is.
Over de stammen van Israël gingen: bij de Rubenieten Eliëzer, de zoon van Zichri, leider; bij de Simeo­nie­ten: Sefatja, de zoon van Maächa; bij de Levie­ten: Hasabja, de zoon van Kemuel; bij (de afstam­me­lin­gen) van Aäron: Zadok; bij Juda: Elihu, een van de broers van David; bij Issaschar: Omri, de zoon van Michaël; bij Zebulon: Jismaja, de zoon van Obadja; bij Naftali: Jerimoth, de zoon van Azriël; bij de nakomelingen van Efraïm: Hosea, de zoon van Azazja; bij de halve stam van Manasse: Joël, de zoon van Pedaja; bij half Manasse in Gilead: Jiddo, de zoon van Zecharja; bij Benjamin: Jaäsiël, de zoon van Abner; bij Dan: Azarel, de zoon van Jeroham. Dit waren de leiders van de stammen van Israël.
Over de schatkamers van de koning ging Azmaveth, de zoon van Adiël; en over de voor­raad­schu­ren op het land, in de steden, in de dorpen en in de torens ging Jona­than, de zoon van Uzzia.
1 Kronieken 27:16-22 en 25 (HSV)

Een gedeelte uit het Nieuwe Testament
In die dagen, toen (het aantal) discipelen steeds toe­nam, ontstond er gemor van de Grieks­spre­ken­den tegen de Hebreeën, omdat hun wedu­wen bij het dage­lijk­se dienst­betoon over het hoofd gezien werden.
En de twaalf riepen de menigte van de disci­pe­len bij zich en zeiden: Het is niet behoor­lijk dat wij nala­ten het Woord van God (te ver­kon­di­gen) om de tafels te dienen.
Zie daarom uit, broeders, naar zeven mannen uit uw midden, van wie (men) een goed getui­ge­nis (geeft), vol van de Heilige Geest en van wijsheid, die wij voor deze nood­za­ke­lijke taak zullen aanstellen. Wij echter zullen volhar­den in het gebed en in de bedie­ning van het Woord.
En dit woord behaagde heel de menigte; en zij kozen Stefanus, een man vol van geloof en van de Heilige Geest, Filippus, Prochorus, Nicanor, Timon, Parmenas en Nicolaüs, een proseliet uit Antiochië. Zij leidden hen vóór de apostelen, en die legden hun, nadat zij gebeden hadden, de handen op.
Handelingen 6:1-6 (HSV)

Je hoeft niet alles zelf te doen
Schoonvader Jitro kwam Moses opzoeken, toen hij had vernomen dat Moses aan het hoofd van een groot volk door de wildernis was getrokken. Hij had gehoord van de wonderen die de Heer had verricht: tien plagen had Hij over Egypte gebracht, de door­tocht door de droog­ge­val­len Schelfzee. Wat een machtige God hebben die Israë­lieten!
Hij bracht Moses’ vrouw en hun twee zonen mee, waar­voor hij had gezorgd tijdens Moses’ spannende tijd in Egypte.
‘Jitro verheugde zich over al het goede dat de HEERE aan Israël had gedaan, en dat Hij het gered had uit de hand van de Egyptenaren’

Maar de volgende dag hield Moses zitting om recht te spreken over geschil­len. Wat een rij! En wat een gemop­per, toen de mensen uren moesten wachten. Dan komt Jitro met een vader­lijk advies: con­cen­treer je op je kern­taken, het onder­wij­zen en inscher­pen van Gods wetten en inzet­tin­gen, en de moeilijke zaken bij God brengen, en dele­geer de gewone geschil­len aan god­vre­zen­de betrouw­bare mannen. Alleen de moei­lijke zaken moeten zij aan u voor­leg­gen. Zo helpt hij Moses een hanteer­bare vorm van recht­spraak te vinden, waar­door ande­ren een deel van zijn last kunnen dragen.
Dat was het advies van Jitro – nota bene een buiten­lan­der, maar waarom zou zijn raad niet goed zijn? Met zijn raad beves­tigt hij de belang­rijke functie van Moses, en wijst hem een weg om daarin goed te func­tio­neren.

Ook koning David was een man van delegeren en ordenen. Hij maakte een inde­ling van de priesters en levie­ten in groepen, die elk een maand dienst moesten doen, hij stelde zangers, rechters, opzich­ters, beambten, en hoofden over de stammen aan. Zo kon hij zich con­cen­tre­ren op wat in zijn dagen belang­rijk was: vechten en de bouw van de tempel voorbereiden.

Ook de apostelen hadden het erg druk in de gemeente van gelovigen, die na de Pinksterdag was ontstaan. Naast het onderwijs aan de nieuwe gelovigen was er de zorg voor de weduwen in de gemeente, die niemand hadden om voor hen te zorgen. Had God hen daarvoor geroepen? Daarom stelden zij diakenen aan, om voor de ‘stoffelijke belangen’ van de gemeente te zorgen en zij ruimte hadden voor de geestelijke zaken.

Gebed: Heer, zoals u Jitro naar Moses deed gaan om hem goede raad te geven, zo bidden wij u in deze gespannen dagen om wijze raad voor de leiders van Israël en de Verenigde Staten, opdat zij weten wat Uw bedoeling is in het conflict met Iran, opdat U Uw ’troon zult vestigen in Elam’, zoals door de profeet Jeremia was gepro­fe­teerd (Jeremia 49:38).

Zie ook deze Sjabbatslezingen:
Parasha Jitro: leren om te delegeren, Exodus 18-20,
Spreek over Gods grote daden, Exodus 18,
God toont zich aan mensen, Exodus 19,
Geroepen tot een heilig pries­ter­schap, Exodus 19 en 20,
U zult niet begeren, Exodus 20.