Sjabbatslezingen: Hoe kies ik een vrouw?

We lezen deze week over de partnerkeuze van Esau en Jakob. Esau kiest twee Hetitische vrouwen, die de God van Abraham niet kennen. Jakob wordt er op uit gestuurd een vrouw uit de familie te zoeken, die wel God dient.

De Bijbelgedeelten voor de sjabbat Toledot (Geslachten) zijn:
✡ Torahlezingen: Genesis 25:19 – 28:9,
✡ Profetenlezing: Maleachi 1:1 – 2:7,
✡ Brit Chadashah, Nieuwe Testament: Romeinen 9:1-13.
In verband met het onderwerp wijken we daar van af.

Een gedeelte uit de Torahlezing
Esau haatte Jakob om de zegen waarmee zijn vader hem gezegend had, en Esau zei in zijn hart: De dagen van rouw over mijn vader naderen; dan zal ik mijn broer Jakob doden.
Toen aan Rebekka deze woorden van haar oudste zoon Esau verteld werden, stuurde zij een bode en liet Jakob, haar jongste zoon, roepen en zei tegen hem: Zie, je broer Esau troost zich over jou met de gedachte dat hij je zal doden. Nu dan, mijn zoon, luister naar mijn stem: Sta op, vlucht naar Haran, naar mijn broer Laban, en blijf enige tijd bij hem, totdat de woede van je broer bedaard is. Als de boosheid van je broer bedaard is en hij vergeten is wat je hem hebt aangedaan, zal ik een bode sturen en je vandaar terug laten halen. Waarom zou ik me op één dag van jullie beiden laten beroven?
Rebekka zei tegen Izak: Ik heb een afkeer van mijn leven vanwege de dochters van de Hethieten. Als Jakob een vrouw neemt uit de dochters van de Hethieten zoals deze twee, uit de dochters van dit land, wat heeft mijn leven dan nog voor zin?

Toen riep Izak Jakob en zegende hem; en hij gebood hem en zei tegen hem: Neem geen vrouw uit de dochters van Kanaän. Sta op, ga naar Paddan-Aram, naar het huis van Bethuel, de vader van je moeder, en neem vandaar een vrouw voor je uit de dochters van Laban, de broer van je moeder. En moge God, de Almachtige, je zegenen, en je vruchtbaar en talrijk maken, zodat je tot een menigte van volken zult worden. Moge Hij je de zegen van Abraham geven, jou en je nageslacht met je, zodat je het land waar je vreemdeling bent, dat God aan Abraham gegeven heeft, in bezit krijgt. Zo stuurde Izak Jakob weg en die ging naar Paddan-Aram, naar Laban, de zoon van Bethuel, de Syriër, en de broer van Rebekka, de moeder van Jakob en Esau.

Toen Esau zag dat Izak Jakob gezegend had, en hem weggestuurd had naar Paddan-Aram om vandaar voor zich een vrouw te nemen, en dat hij hem, toen hij hem zegende, geboden had: Neem geen vrouw uit de dochters van Kanaän, en toen hij zag dat Jakob naar zijn vader en moeder geluisterd had en naar Paddan-Aram gegaan was, en toen Esau zag dat de dochters van Kanaän niet deugden in de ogen van zijn vader Izak, ging Esau naar Ismaël en nam hij Machalath, de dochter van Ismaël, de zoon van Abraham, de zuster van Nebajoth voor zich tot vrouw, naast zijn andere vrouwen.
Genesis 27:41 – 28:9 (HSV).

Een gedeelte uit de Profetenlezing
Koning Salomo had veel uitheemse vrouwen lief, en dat naast de dochter van de farao: Moabitische, Ammonitische, Edomitische, Sidonische, en Hethitische vrouwen, uit de volken waarvan de HEERE tegen de Israëlieten had gezegd: mag niet naar hen toe gaan en zij mogen niet bij u komen. Zij zouden ongetwijfeld uw hart doen afwijken, achter hun goden aan. Aan hen hechtte Salomo zich in liefde.
Hij had zevenhonderd vrouwen – vorstinnen – en driehonderd bijvrouwen. Zijn vrouwen deden zijn hart afwijken. Het was in de tijd van Salomo’s ouderdom dat zijn vrouwen zijn hart deden afwijken, achter andere goden aan, zodat zijn hart niet volkomen was met de HEERE, zijn God, zoals het hart van zijn vader David, want Salomo ging achter Astarte aan, de god van de Sidoniërs, en achter Milkom, de afschuwelijke afgod van de Ammonieten.
Zo deed Salomo wat slecht was in de ogen van de HEERE: hij volhardde er niet in de HEERE na te volgen, zoals zijn vader David. Toen bouwde Salomo een offerhoogte voor Kamos, de afschuwelijke afgod van de Moabieten, op de berg die voor Jeruzalem ligt, en voor Molech, de afschuwelijke afgod van de Ammonieten.
1 Koningen 11:1-7 (HSV).

Een gedeelte uit het Nieuwe Testament
Vorm geen ongelijk span met ongelovigen, want wat heeft gerechtigheid gemeenschappelijk met wetteloosheid, en welke gemeenschap is er tussen licht en duisternis? En welke overeenstemming is er tussen Christus en Belial? Of wat deelt een gelovige met een ongelovige?
Of welk verband is er tussen de tempel van God en de afgoden? Want u bent de tempel van de levende God, zoals God gezegd heeft: ‘Ik zal in hun midden wonen en onder hen wandelen, en Ik zal hun God zijn en zij zullen Mijn volk zijn’. Ga daarom uit hun midden weg en zonder u af, zegt de Heere, en raak het onreine niet aan, en Ik zal u aannemen, en Ik zal u tot een Vader zijn, en u zult Mij tot zonen en dochters zijn, zegt de Heere, de Almachtige.
2 Korinthe 6:14-18 (HSV)

Hoe kies ik een vrouw?
U kent het verhaal wel, Jakob koopt van zijn broer Esau het eerstgeboorterecht voor een bord eten, omdat hij waarde hecht aan het eerstgeboorterecht en de beloften van God, die van Abraham op Izak zijn overgegaan.
Dat dreigt even mis te gaan wanneer Izak op hoge leeftijd is gekomen en zijn lievelingszoon Esau, de oudste, de zegen wil geven. Vader Izak is blind, hij is blind voor wat God bij de geboorte van de jongens tot Rebekka had gezegd: ‘Twee naties zullen zich uit uw lichaam vaneen scheiden. Het ene volk zal sterker zijn dan het andere, en de meerdere zal de mindere dienen’ (Genesis 25:23). Zijn ogen zijn ook blind, en hij ziet niet hoe Rebekka en Jakob hem bedriegen met de kleren van Esau en het gebraden vlees en de huid van een geitenbokje.

Maar Rebekka’s slimme idee om Jakob te verkleden als zijn broer Esau blijft niet zonder gevolgen: hij heeft dan wel de zegen gekregen, maar ook zijn broer Esau woedend gemaakt: wacht maar tot vader dood is, dan…
Weer komt Rebekka in actie. Ze ziet wat er moet worden gedaan om Gods plan met Jakobs leven in vervulling te laten komen: ze vraagt Jakob een tijdje weg te gaan, naar haar broer Laban in Paddan-Aram (Charan), tot de situatie weer veilig is.
Ze geeft Izak een goede reden om Jakob er heen te sturen: ze heeft een afkeer van Esaus twee Hethitische vrouwen, laat Jakob alsjeblieft een vrouw zoeken bij onze familie. Dit keer zijn Izak en Rebekka het eens, en zij besluiten samen om Jakob naar zijn oom Laban te zenden, om binnen de familie een vrouw te zoeken.

Dat komt broer Esau ter ore. Mijn vrouwen vallen dus niet in de smaak bij mijn ouders, denkt hij. Maar de zegen en de erfenis die ze nalaten moet ook mijn deel zijn. Laat ik mijn ouders te vriend houden, en ook een vrouw uit de familie nemen. Oom Ismaël woont niet ver weg, en hij heeft ook dochters. Zo neemt Esau nog een derde vrouw, Machalath. Maar is een dochter van Ismael, die met Izak spotte en daarom werd weggestuurd, nu wel zo’n goede keuze? Kent en dient zij de God van Abraham?

Hoe kies ik een vrouw?
Dat was voor koning Salomo een kwestie van diplomatie. Zoals landen nu diplomaten uitwisselen om internationale relaties te onderhouden, zo stuurden in het oude Oosten koningen hun dochters als bruid naar koningen in omliggende landen, om hun belangen zeker te stellen. Maar die vorstinnen kenden de God van Abraham, Izak en Jakob niet, maar zij dienden andere goden. Afgoden dus, en koning Salomo liet zich hierin meeslepen en bouwde zelfs offerhoogten voor Kamos en voor Molech, de afgoden van de Moabieten en de Ammonieten.

Hoe kies ik een vrouw?
Daar is de apostel Paulus duidelijk in, ’Vorm geen ongelijk span met ongelovigen, want wat heeft gerechtigheid gemeenschappelijk met wetteloosheid, en welke gemeenschap is er tussen licht en duisternis?’
Maar hoeveel jongeren letten daarop wanneer zij naar een vrouw uitkijken? Ik ben jong en sterk, ik zal God niet verlaten, denken ze. ‘Zo hebben, door alle eeuwen heen, veel jonge mannen gedacht die verliefd werden op een meisje dat niet aan God toegewijd leefde.’ schreef de evangelist Herman Kloppenburg. ‘Maar als we in de kracht van ons leven concessies doen aan onze zuivere toewijding aan de Here, dan wordt het van kwaad tot erger. ’Het geschiedde namelijk, toen Salomo oud geworden was…’ Bij oude mensen komt zo vaak openbaar wat er diep in het hart verscholen is geweest in de bloei van het leven. Bij Salomo was toen zijn toewijding aan de Here niet onverdeeld geweest en later ging hij ‘ruimer denken’. Zijn wij soms ook ‘ruimer gaan denken’?
Dat komt doordat wij de eerste volkomen toewijding aan God zijn kwijtgeraakt. Dan doen we water bij de wijn. En al komen we er zelf nog wel aardig door, de innerlijke en vaak verborgen afval van de Here komt verschrikkelijk scherp openbaar in onze kinderen, die de levende en waarachtige God in ons verduisterde leven niet hebben kunnen zien.’

Zie ook deze Sjabbatslezingen:
’Jakob, je loopt mank’, Genesis 25,
Maak een ander niet beschaamd, Genesis 25 en 27,
Er zijn twee volken in uw schoot, Genesis 25 en 27,
Een profetische zegen heeft kracht, Genesis 25 en 27,
Israel een zegen voor de volken, Genesis 26.