Archeologie: Byzantijns vrouwen­klooster Horvat Hani

Horvat Hani is de ruïne van een Byzantijns vrouwen­klooster uit de 5e eeuw. Het klooster was gebouwd op een kleine heuvel in het zuidwestelijke heuvelland van Samaria, grenzend aan snelweg 6 (de Weg van de Aartsvaders). Het werd in de 9e eeuw verwoest.

De ruïne bestaat uit twee hoofdgebouwen met een open binnenplaats ertussen, die noord-zuid zijn georiënteerd. De ingang van het complex bevond zich in de zuidwestelijke hoek, via een 2 meter brede geplaveide weg. Onder het complex bevonden zich drie waterreservoirs. Nabij het klooster stonden twee olijfpers­instal­laties en een wijn­pers.

Het hoofdgebouw aan de noordzijde (de linkerkant van de video) omvat de kerk die naar het oosten gericht is, vertrekken voor nonnen aan de noordzijde (dicht bij de weg), een twee verdie­pin­gen tellende toren ten noor­den van de apsis met woon­ver­trek­ken en een onder­grondse tombe. De kerk was bedekt met een kleurrijk mozaïek­vloer met een Griekse inscriptie, fauna- en plantentaferelen. (De mozaïekvloer werd later weer bedekt met zand).

Het tweede gebouw aan de zuidkant (aan de rechter­kant van de video) omvat een keuken, een onder­grondse opslag­ruimte, een eetzaal en een herberg voor pelgrims.

Het klooster was mogelijk gewijd aan Anna de dochter van Fanuel (Lucas 2: 36-38): ’Ook Anna was er, een profetes, een dochter van Fanuel, uit de stam van Aser. Zij was op hoge leeftijd gekomen en had na haar meisjesjaren zeven jaar met haar man geleefd. En zij was een weduwe van ongeveer vierentachtig jaar, die de tempel niet verliet en met vasten en bidden God nacht en dag diende.’ Het ondergrondse graf was mogelijk het traditionele graf van Anna en de reden voor het vrouwenklooster.
Het klooster kan echter ook de begraafplaats gedenken van Hannah, Hannah, de vrouw van Elkana, die kinder­loos was, en het leven schonk aan een zoon, de profeet Samuel, nadat ze gezworen had hem aan de dienst van God op te dragen.

Er zijn diverse onderzoeken gedaan naar deze plaats, o.a. in 1983 namens de Bar-Ilan Universiteit, waarbij het christelijke karakter niet werd opgemerkt. Men meende een oliepers en een boerderij te herkennen.
In 2002 werd een deel van het terrein vernield bij de verbreding van een weg, waarna de Israel Antiquities Authority (IAA) een reddingsopgraving liet uitvoeren door dr. Uzi Dahari en dr. Yehiel Zelinger. Daarbij werden de gebouwen, cisterns en grotten in kaart gebracht, en werd een reconstructieschets vervaardigd. (zie Bronnen).
Onder de kleine vondsten bevinden zich enkele munten, eenvou­dig aarde­werk, een medaillon, kleine glazen flesjes en aarde­werken lampen. Versierde marme­ren frag­men­ten, waaronder de zuil­poten van een altaar­tafel of ambo, delen van een koorhek, een fragment van een met acanthus­bla­deren versierde doopvont en een fragment van een marmeren cyborium­zuil met een ingelegd bronzen kruis.

Zand er over – zand er weer af
Na deze opgravingen werd de site weer bedekt met zand om deze te beschermen.

Vier jaar geleden werd een deel van de site, gelegen in een militaire zone, per ongeluk beschadigd door het leger. In het kader van een onder­wijs­project van het leger en de IAA hebben soldaten, officieren en IAA-personeel het zand verwijderd, en werd de indruk­wek­kende site schoon­gemaakt en heropend.

Bronnen: De video, Verslag Hebreeuwse Universiteit, Soldaten herontdekken klooster met mozaiekvloer, Israelnieuws, met veel foto’s.