Archeologie: De Choerva-synagoge in Jeruzalem

Deze vrijdag 15 mei is het Jeruzalemdag, de dag waarop de hereniging van Jeruzalem in 1967 wordt herdacht. Daarom brengen we vandaag een bezoek aan de Choerva (of Hurva) Synagoge in Jeruzalem. Hij is tweemaal verwoest en driemaal opgebouwd.

Choerva, dat betekent ruïne. Hoe komt deze prachtige synagoge aan zo’n vreemde naam?
Asjkenazische Joden, afkomstig uit Polen, waren hier in 1700 begonnen met de bouw van een synagoge, die een nieuw middel­punt moest worden voor de groeiende Joodse gemeen­schap in Jeruzalem. Na proble­men en schulden stopte de bouw, werd de Asjkenazische gemeen­schap uit Jeruzalem verdreven, en werd het gebouw in 1721 door de Arabische geld­schie­ters in brand gestoken. De onvol­tooide en uitge­brande syna­goge werd bekend onder de naam חורבה choerva, ruïne.
Tegenwerking van de Ottomaanse heersers verhinderde jaren­lang de herbouw. Pas in 1836 werd het bouw­verbod opge­heven. Met finan­ciële onder­steu­ning van de familie Rothschild en koning Willem IV van Pruisen kon de bouw worden voort­gezet. De syna­goge werd in neo­byzan­tijnse stijl gebouw en in 1856 als aller­eerste koepel­syna­goge gereali­seerd. Met venster­bogen van 12,8 meter hoog en een plafond­hoogte van 25 meter was de syna­goge een van de grootste gebouwen van Jeruzalem en van verre zichtbaar. Hij was 84 jaar lang de belang­rijk­ste synagoge in het gebied.

Tijdens de Arabisch-Israëlische Oorlog van 1948 was de Choerva-synagoge vanwege haar grootte en ligging strate­gisch van belang. De Hagana gebruikte de synagoge bij de verde­diging van Jeruzalem. Het Brits-Jordaanse Arabisch Legioen eiste via het Rode Kruis de over­gave van de verde­di­gers, die werd afge­we­zen. Daarop werd de syna­goge veroverd en twee dagen later opgeblazen.

Na de verovering van Oost-Jeruzalem op Jordanië in 1967 hebben archi­tecten en archeo­logen jaren­lang gedis­cus­sieerd over herbouw. Wel werd in 1977 de 16 meter hoge grote boog van de synagoge gerecon­strueerd. In de vorm van ruïne diende de syna­goge als gedenk­teken. Na uitgebreid archeo­logisch onder­zoek werd pas in 2005 besloten tot herbouw, en in 2010 werd de synagoge opnieuw ingewijd.

Laat u door Albert Groothedde rondleiden in deze mooie synagoge:

Bron: Wikipedia, met historische foto’s.