Yehudiya: 1500 jaar oude synagoge ontdekt

Archeologen hebben een 1500 jaar oude synagoge blootgelegd die eeuwenlang verborgen was in het Yehudiya-natuurreservaat op de Israëlische Golanhoogvlakte. Yehudiya, wat ‘Joods’ betekent, was een verlaten Syrisch dorp, 5 km te zuiden van Katzrin.

Het Joodse verleden was dus wel bekend bij de Syriërs, die zich er in de 19e eeuw vestigden. Na de oprichting van de Staat Israël hernoemden de Syriërs het dorp ‘Arabiya’, om het Joodse verleden uit te wissen. Tijdens de Zesdaagse Oorlog in 1967 raakte het dorp ontvolkt.

Al een aantal jaren worden in het natuurreservaat opgravingen verricht onder leiding van de Israel Nature and Parks Authority en de Universiteit van Haifa. Daarbij waren in het verleden al ruim 150 architectonische objecten gevonden, zoals met een menora versierde voorwerpen, lateien en basaltzuilen, waarvan de meeste hergebruikt waren in het verlaten Syrische dorp Yehudiya.
Eerdere opgravingen hadden gewezen op de aanwezigheid van een synagoge, aldus de onderzoekers, maar de locatie van de synagoge bleef een mysterie.

De onderzoekers identificeerden een ongebruikelijke concentratie van fragmenten en zuilen langs een pad in het moderne verlaten dorp, en zij besloten daar onderzoek te doen. Al bij het begin van de opgraving werden tientallen architectonische fragmenten blootgelegd en later, tot hun verbazing, werd de zuidelijke muur van het bouwwerk gevonden, met drie openingen die naar Jeruzalem gericht waren, een kenmerk van de oude Joodse eredienst.

De oude synagoge was ongeveer 13 meter breed en minstens 17 meter lang, wat erop wijst dat ze in basiliekstijl was gebouwd, met een rechthoekige structuur en twee rijen zuilen en banken langs de muren; een indeling die kenmerkend was voor oude synagogen in het land Israël.

De zuidelijke muur met openingen gericht op Jeruzalem, samen met architectonische stenen die vergelijkbaar zijn met die in andere synagogen, zoals hergebruikte banken en versierde stenen die waarschijnlijk afkomstig zijn van de Torah-ark, vormen een duidelijk bewijs dat het gebouw als synagoge werd gebruikt.

Archeoloog dr. Ben-Yosef van de Israel Nature and Parks Authority noemde de ontdekking van de synagoge het meest recente bewijs was van de oude Joodse aanwezigheid op de Golanhoogten:
‘De ontdekking van de oude synagoge in Yehudiya is een duidelijk bewijs van Joodse nederzettingen op de Golanhoogten, al 1500 jaar geleden, toen de Joodse gemeenschap in de regio floreerde. Naast deze synagoge zijn er nog zo’n 25 andere oude synagogen ontdekt op de Golanhoogten, wat getuigt van de sterke Joodse aanwezigheid daar.’
‘Deze synagogen dienden niet alleen voor gebed, maar ook als studiecentra en als kern van de Joodse geletterdheid. Wijzen bezochten deze gebouwen en verspreidden Joodse kennis onder alle leden van de gemeenschap, van jong tot oud. We zijn van plan de opgraving van de prachtige synagoge in Yehudiya te voltooien en deze toegankelijk te maken voor iedereen die het reservaat bezoekt.’