Archeologie: Huladal, van moeras tot vogelparadijs

In het noorden van Israël, in de bovenloop van de rivier Jordaan, ligt het Huladal. Eens een moeras met ziek­maken­de muskie­ten, nu is het veran­derd in land­bouw­grond en een meer, dat een waar paradijs is voor trekvogels.

Het Huladal is een gedeelte van de Dode Zee slenk, een langgerekte breuk in de aardkorst die tot in Afrika doorloopt. Hij is 22 km lang en 7 km breed, en ligt 70 m boven zeeniveau, tussen de heuvels van Opper Galilea in het westen, het Hermon­gebergte in het noord­oosten en de Golan­hoogten (het Bijbelse Basan), die er 800 m boven­uit steken, in het oosten.
Door het Huladal stroomt het water van de drie bronnen van de Jordaan, Dan, Banias en Hatzbani. Een groot deel van dit water is afkomstig van het Hermon gebergte, waar veel sneeuw valt.

Tot de jaren 1950 bestond het zuidelijke deel van het Huladal uit het Hulameer, een ondiep meer van 15 km2, met afhankelijk van het seizoen 1 tot 3 m water, Ten noorden ervan lag een moeras, dat afhankelijk van de hoeveelheid water 45 tot 75 km2 in beslag nam, en een broedplaats was voor malaria­mus­kieten.
Tussen 1951 en 1958 werden het meer en de moeras­sen grotendeels droog­gelegd om land­bouw­grond te verkrij­gen. Boven­dien vermin­derde dit de verdam­ping van het kostbare water, en werd de malaria uitgeroeid.

Dit leidde echter het verlies van een divers eco­systeem, dat onder­dak bood aan vele soorten, met name zoetwaterplanten en trekvogels. Het leidde ook tot bodemerosie en vormde een bedreiging voor de waterkwaliteit van het Meer van Galilea, de grootste afzonderlijke drinkwaterbron van het land. Met finan­ciële steun van de Europese Unie heeft Israël een deel van het Hula-meer sinds 1997 opnieuw onder water gezet, waardoor een deel van de ken­mer­ken van het moeras­gebied konden worden hersteld. Hierbij werden karak­te­ris­tieke inheemse planten- en dieren­soorten opnieuw geïntro­du­ceerd. Ook werden een kudde Baladi-koeien en een kleine kudde Perzische herten aan het werk gezet, om al grazend de vegetatie open te houden.

Landbrug tussen Afrika, Europa en Azië
Israël vormt een landbrug tussen de continenten Afrika, Azië en Europa, die van belang is voor trek­vogels, die geen grote afstanden kunnen afleggen zonder te rusten. Het Huladal geeft hen alle ruimte voor een tussenstop. Je vindt er daarom honder­den soorten vogels, waar­onder peli­ka­nen, kraan­vogels, reigers en ibissen.

Bronnen: Prehistoric Galilee, Europa, Biblical Archeology, KKL-JNF foto. Zie ook Nosson Shulman, UWI.