Archeologie: Mysterieuze tunnel in Jeruzalem

In de kibboets Ramat Rachel, gelegen ten zuiden van Jeruzalem, is in mei bij de voor­be­re­iding van een nieuwe woon­wijk een 50 meter lange tunnel ontdekt. Routine­matig onder­zoekt de Israëlische Oud­heid­kun­dige Dienst (IAA) ieder nieuw bouw­terrein.

Archeologen van de IAA vonden een holte, die geen natuur­lijke spleet in de rots, maar een lange in de rotsen uitge­hak­te tunnel bleek te zijn. Een in het gesteente uitge­hou­wen trap leidt naar de ingang, die in de loop der eeuwen gevuld was met lagen aarde en stukken steen. Emmer na emmer werd dit met de hand verwij­derd en afgevoerd.
De tunnel ligt enkele meters onder het opper­vlak, en is tot vijf meter hoog en drie meter breed. De tunnel is over een afstand van 50 meter begaan­baar, maar is daarna inge­stort. Het plan is, de tunnel te conser­ve­ren als onder­deel van een toekom­stig archeo­lo­gisch park onder de nieuwe woonwijk.

Waarvoor diende deze tunnel? Was het een oud water­systeem? Nee, de muren misten de pleister­laag die verhin­dert dat water weglekt naar het poreuze kalk­steen, en er zijn ook geen onder­grondse water­bron­nen aan­ge­trof­fen.
Waarschijnlijk was de tunnel gegraven om een krijtlaag te berei­ken, die kan worden gebruikt voor bouw­ma­te­rialen of de produ­ctie van kalk. Een in het plafond uitge­hakte verti­cale schacht kan gediend hebben voor venti­la­tie. Het is in elk geval een lang­durig, geor­ga­ni­seerd en nauw­keu­rig project geweest om met de hand een derge­lijke lange tunnel in de rotsen uit te hakken.

De ouderdom van de tunnel is ook nog een mysterie. De archeo­logen hebben nog geen munten, aarde­werk of andere voor­wer­pen gevon­den, waarmee ze construc­tie kunnen dateren. Volgens de archeo­logen Mizrahi en Matskevich ‘zou zelfs de kleinste vondst geen inzicht kunnen geven in de tijd, waarin de tunnel is ontstaan. Interes­sant genoeg ligt de tunnel slechts een paar honderd meter verwij­derd van twee belang­rijke antieke vind­plaat­sen: een open­baar gebouw uit de IJzer­tijd (de tijd waarin de Eerste Tempel werd gebouwd) in de wijk Arnon en Tel Ramat Rachel, waar resten van neder­zet­tin­gen zijn gedo­cu­men­teerd vanaf de IJzer­tijd tot in de isla­mi­tische periode’.

De kibboets Ramat Rachel (heuvel van Rachel) werd in 1926 gesticht door de Gdud HaAvoda, een socia­lis­tische zionis­tische beweging, bericht Wikipedia. Tijdens de onlus­ten van 1929 werd de kibboets ver­woest. In de jaren dertig werd de kibboets weer opge­bouwd. Tijdens de Arabisch-Israë­lische Oorlog van 1948 werd zwaar gevoch­ten om Jeru­zalem. Het grond­ge­bied van de kib­boets wisselde zes keer van heer­schap­pij, maar kwam uitein­de­lijk bij Israël. De kibboets werd hierbij weder­om verwoest. Tijdens de Zes­daag­se Oorlog werd de kibboets aange­val­len door Jordaanse artil­lerie, waardoor de kib­boets voor de derde keer werd verwoest.
Tegenwoordig vormt de kibboets een enclave in het stads­gebied van Jeru­za­lem en is een belang­rijke archeo­lo­gische site, waar opgra­vin­gen al sinds 1930 plaats­vinden.

Bronnen: Israel Today Magazine aug-sept 2026, Historianet, Video, Wikipedia