Sjabbatslezingen: God geeft profetische dromen

Vele malen lezen we in de Bijbel, hoe God in dromen en visioenen mensen raad geeft, waarschuwt, de toekomst voorzegt. Denk aan de farao en Josef, aan de profeet Daniël, aan de wijzen en Jozef. Kan God tot ons spreken?

De Bijbelgedeelten voor de sjabbat Mikets (Na verloop van) zijn:
✡ Torahlezing: Genesis 41:1 – 44:17,
✡ Profetenlezing: Zacharia 2:14 – 4:7,
✡ Brit Chadashah, Nieuwe Testament: Matteüs 27:15-46.
In verband met het onderwerp wijken we daar van af.

Gedeelten uit de Torahlezing
Wat zij hebben misdaan, vermeldt het verhaal niet, maar de koning van Egypte liet zijn schenker en zijn bakker gevangen zetten, en Josef zorgt voor hen. Op een nacht dromen zij beiden, en vertellen Josef hun dromen:
Toen vertelde het hoofd van de schenkers aan Jozef zijn droom en zei tegen hem: Zie, in mijn droom stond een wijnstok voor me, en aan de wijnstok zaten drie ranken. Hij was aan het uitlopen, zijn bloesem kwam tevoorschijn en zijn trossen brachten rijpe druiven voort. De beker van de farao was in mijn hand, en ik nam die druiven, perste ze uit in de beker van de farao en gaf de beker in de hand van de farao. Toen zei Jozef tegen hem: Dit is de uitleg ervan: de drie ranken staan voor drie dagen. Nog binnen drie dagen zal de farao u een hoge plaats geven, en u in uw ambt herstellen; u zult de beker van de farao in zijn hand geven overeenkomstig uw vroegere positie, toen u zijn schenker was. (…)
Toen het hoofd van de bakkers zag dat hij een gunstige uitleg had gegeven, zei hij tegen Jozef: Ook ik had een droom, en zie, er waren drie manden met wit brood op mijn hoofd. In de bovenste mand zat allerlei voedsel voor de farao, het werk van een bakker, maar de vogels aten ervan uit de mand boven op mijn hoofd. Toen antwoordde Jozef en zei: Dit is de uitleg ervan: de drie manden betekenen drie dagen. Nog binnen drie dagen zal de farao u een hoge plaats geven: hij zal u aan een paal hangen, en de vogels zullen uw vlees van u afeten.
Maar de schenker vergat de vraag van Josef, om aan hem te denken.

En het gebeurde, na verloop van twee volle jaren, dat de farao droomde, en zie, hij stond aan de Nijl. En zie, uit de Nijl kwamen zeven koeien op, mooi van uiterlijk en vet van vlees, en ze graasden in het rietgras. Maar zie, na hen kwamen uit de Nijl zeven (andere) koeien op, lelijk van uiterlijk en mager van vlees, en ze gingen bij de (andere) koeien aan de oever van de Nijl staan. En de koeien (die) lelijk van uiterlijk en mager van vlees waren, aten de zeven koeien (die) mooi van uiterlijk en vet waren op. Toen werd de farao wakker.
Daarna sliep hij weer in en droomde voor de tweede maal. En zie, zeven aren kwamen op in één halm, dik en mooi. En zie, daarna kwamen er zeven dunne en door de oostenwind verschroeide aren op. De dunne aren verslonden de zeven dikke en volle aren. Toen werd de farao wakker, en zie, het was een droom!

Dat zijn dromen om wakker van te liggen! Wat betekenen ze? Iets goeds of iets slechts? Farao liet zijn wijzen roepen, maar die konden hem de dromen niet uitleggen. Dan wordt het geheugen van de schenker wakker (of was het zijn geweten?) en hij vertelt farao over die Hebreeuwse slaaf in de gevangenis, die hem zijn droom uitlegde, en die uitleg was uitgekomen.
Josef wordt uit de gevangenis gehaald, ‘salonfähig’ gemaakt met een scheerbeurt en nette kleren, hij krijgt beide dromen van de farao te horen en legt ze uit:
Toen zei Josef tegen de farao: De dromen van de farao zijn één. God heeft de farao bekendgemaakt wat Hij gaat doen. Die zeven mooie koeien betekenen zeven jaren, die zeven mooie aren betekenen ook zeven jaren; de dromen zijn één. Die zeven magere en lelijke koeien, die na hen opkwamen, zijn zeven jaren; die zeven lege, door de oostenwind verschroeide aren zullen zeven jaren van honger zijn.
Dit is het woord dat ik (zojuist) tot de farao gesproken heb: God heeft aan de farao laten zien wat Hij gaat doen. Zie, de komende zeven jaren zal er in heel het land Egypte een grote overvloed zijn. Maar daarna zullen er zeven jaren van hongersnood aanbreken; dan zal al die overvloed in het land Egypte vergeten zijn, en de honger zal het land verwoesten. Ook zal er niets meer van de overvloed te merken zijn in het land, vanwege de honger die daarna zal komen, want die zal zeer zwaar zijn. Dat de farao deze droom twee keer gekregen heeft, is omdat de zaak bij God vaststaat en God Zich haast om die uit te voeren. Nu dan, laat de farao naar een verstandige en wijze man uitzien en die over het land Egypte aanstellen.
De rest van het verhaal kent u: De farao neemt de uitleg en het advies ter harte, en onder leiding van Josef wordt zeven jaar graan ingezameld en bewaard voor de zeven magere jaren die volgen.
Genesis 40:9-13 en 16-19, 41:1-7 en 25-33 (HSV)

Een gedeelte uit de Profetenlezing
Eigenlijk moet je de hoofdstukken 8, 11 en 12 van de profeet Daniël lezen met een geschiedenisboek, Wikipedia en de Joodsche Historiën van de Joods-Romeinse geschiedschrijver Flavius Josephus er naast. Dan herken je, hoe Daniël zijn visioen beschrijft van de komende strijd tussen de vier generaals, die de Griekse veroveraar Alexander de Grote na zijn dood opvolgden. Eén van hun opvolger, die we nu kennen als Antiochus IV Epiphanes, beval in 186 v.Chr. om het altaar van Baäl Hasjamajim (het Syrische equivalent van Zeus) in de Joodse tempel in Jeruzalem te plaatsen. Dit was een van de aanleidingen voor de Makkabeese opstand tegen de Griekse overheersers, die we tijdens deze Chanoekahweek gedenken.
Ík bleef opletten – en zie, er kwam een geitenbok aan, vanuit het westen, over heel het aardoppervlak, zonder de aarde aan te raken. De bok had tussen zijn ogen een opvallende hoorn. Hij kwam tot bij de ram met de twee hoorns, die ik had zien staan voor het kanaal, en schoot met zijn grimmige kracht op hem af. Ik zag hoe hij, vlak bij de ram gekomen, zich tegen hem verbitterde, de ram een stoot gaf en zijn beide hoorns brak. In de ram was geen kracht om tegen hem stand te houden. (De bok) wierp hem tegen de grond en vertrapte hem, en er was niemand die de ram uit zijn macht kon redden.
De geitenbok maakte zich uitermate groot. Maar toen hij machtig geworden was, brak de grote hoorn af en in plaats daarvan kwamen er vier opvallende op, overeenkomstig de vier wind(streken) van de hemel. Uit één ervan kwam een kleine hoorn tevoorschijn, die uitzonderlijk groot werd, naar het zuiden toe, naar het oosten toe en naar het Sieraad(land) toe. Hij werd groot, tot aan het leger van de hemel. Van dat leger, namelijk van de sterren, liet hij er (sommige) ter aarde vallen en vertrapte ze. Hij maakte zich groot tot aan de Vorst van dat leger. Het steeds (terugkerende offer) werd aan Deze ontnomen en Zijn heilige woning neergeworpen.
Daniël 8:5-11 (HSV).

Gedeelten uit het Nieuwe Testament
In het geboorteverhaal van Jezus maakt God meermalen zijn wil bekend in een droom. Toen Jozef bemerkte, dat zijn verloofde Maria zwanger was, maar niet van hem, wilde hij haar verlaten:
Jozef, haar man, wilde haar onopgemerkt verlaten, omdat hij rechtvaardig was en haar niet in het openbaar te schande wilde maken. Terwijl hij deze dingen overwoog, zie, een engel van de Heere verscheen hem in een droom en zei: Jozef, zoon van David, wees niet bevreesd Maria, uw vrouw, bij u te nemen, want wat in haar ontvangen is, is uit de Heilige Geest; en zij zal een Zoon baren, en u zult Hem de naam Jezus geven, want Hij zal Zijn volk zalig maken van hun zonden.

De Wijzen uit het Oosten gingen op verzoek van de sluwe koning Herodes op onderzoek uit naar de nieuw geboren koning van de Joden, zodat hij die concurrent uit de weg zou kunnen ruimen. Maar God waarschuwde hen in een droom om niet naar Herodes terug te gaan. Ook Jozef werd in een droom gewaarschuwd, om zich buiten de lange arm van Herodes schuil te houden, tot diens dood:
En nadat (de Wijzen) door een aanwijzing van God in een droom gewaarschuwd waren om niet terug te keren naar Herodes, keerden zij langs een andere weg terug naar hun land.
Nadat zij vertrokken waren, zie, een engel van de Heere verschijnt Jozef in een droom en zegt: Sta op, en neem het Kind en Zijn moeder met u mee, en vlucht naar Egypte, en blijf daar totdat ik het u zal zeggen, want Herodes zal het Kind zoeken om Het om te brengen. Hij stond dan op, nam het Kind en Zijn moeder in de nacht met zich mee en vertrok naar Egypte. En hij bleef daar tot de dood van Herodes, opdat vervuld werd wat door de Heere gesproken is door de profeet: Uit Egypte heb Ik Mijn Zoon geroepen.
Matteüs 1:19-21 en 2:12-15 (HSV)

God geeft profetische dromen
Amos schreef ‘Voorzeker, de Heere HEERE doet niets tenzij Hij Zijn geheimenis heeft geopenbaard aan Zijn dienaren, de profeten’ (3:7). Zo staat Gods Woord vol profetieën: waarschuwingen, aankondigingen van tuchtigingen en van herstel en bemoediging. God sprak (en spreekt) via dromen en visioenen, en direct tot mensen zoals Moses en de profeten. Zo lazen we hoe God de toekomst bekend maakte aan Josef, aan de schenker en de bakker, aan farao, de profeet Daniël, aan de Wijzen, en aan Jozef aanwijzingen gaf om naar Egypte te vluchten.
Tenslotte een vraag: kan God tot u spreken, in de stilte van uw hart? Bent u bereid er gehoor aan te geven?

Zie ook deze Sjabbatslezingen:
God kan door dromen spreken, Genesis 37 en 41,
Wie in wijsheid tekortschiet, Genesis 41,
Beproefd en betrouwbaar gebleken, Genesis 42,
Chanoekah, verzet tegen assimilatie, 2 Makkabeeën 10.