Sjabbatslezingen: Wie u vervloekt, zal Ik vervloeken

Over Israël zegenen hoor je niet veel in deze tijd. Je hoort meer vervloekingen, en de roep om een Palestijnse Staat. Landen keren zich openlijk of heimelijk tegen Israël. Maar God geeft ze een harde waarschuwing.

De Bijbelgedeelten voor de sjabbat Lèch lechá (Ga, voor jezelf) zijn:
✡ Torahlezingen: Genesis 12 – 17,
✡ Profetenlezing: Jesaja 40:27 – 41:16,
✡ Brit Chadashah, Nieuwe Testament: Romeinen 4:1-25.
In verband met het onderwerp wijken we daar van af.

Een gedeelte uit de Torahlezing
De HEERE nu zei tegen Abram: Gaat u uit uw land, uit uw familiekring en uit het huis van uw vader, naar het land dat Ik u wijzen zal. Ik zal u tot een groot volk maken, u zegenen en uw naam groot maken; en u zult tot een zegen zijn. Ik zal zegenen wie u zegenen, en wie u vervloekt, zal Ik vervloeken; en in u zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden.

Toen ging Abram op weg, zoals de HEERE tot hem gesproken had, en Lot ging met hem mee. Abram was vijfenzeventig jaar oud, toen hij uit Haran vertrok. Abram nu nam Sarai, zijn vrouw, en Lot, de zoon van zijn broer, en al hun bezittingen die ze verworven hadden, en de mensen die zij in Haran verkregen hadden; en zij gingen weg om naar het land Kanaän te gaan; en zij kwamen in het land Kanaän. En Abram trok door dat land heen tot aan de (heilige) plaats (bij) Sichem, tot de eik van More. De Kanaänieten woonden toen in dat land.
Toen verscheen de HEERE aan Abram en zei: Aan uw nageslacht zal Ik dit land geven. Toen bouwde hij daar een altaar voor de HEERE, Die hem verschenen was.
Vandaar brak hij op naar het bergland ten oosten van Bethel en zette zijn tent op tussen Bethel in het westen en Ai in het oosten. Daar bouwde hij voor de HEERE een altaar en riep de Naam van de HEERE aan. Daarna trok Abram gaandeweg verder naar het Zuiderland.
Genesis 12:1-9 (HSV).

Een gedeelte uit de Profetenlezing
Vraag naar de HEERE en Zijn kracht, zoek Zijn aangezicht voortdurend.
Denk aan Zijn wonderen, die Hij gedaan heeft, aan Zijn tekenen en de oordelen van Zijn mond, nakomelingen van Abraham, Zijn dienaar, kinderen van Jakob, Zijn uitverkorenen.
Hij is de HEERE, onze God, Zijn oordelen gaan over heel de aarde. Hij denkt aan Zijn verbond voor eeuwig, aan de belofte die Hij gedaan heeft, tot in duizend generaties, aan het verbond dat Hij met Abraham gesloten heeft, en Zijn eed aan Izak. Voor Jakob heeft Hij het vastgesteld als een verordening, voor Israël als een eeuwig verbond, door te zeggen: Ik zal u het land Kanaän geven, het gebied dat uw erfelijk bezit is.
Psalm 105:4-11 (HSV).

Een gedeelte uit het Nieuwe Testament
Na een genezingswonder op het Tempelplein houdt Petrus een toespraak om Jezus de eer van dit wonder te geven. Aan het eind wijst hij op Moses profetie en Gods verbond met Abraham:
Want Mozes heeft tegen de vaderen gezegd: De Heere, uw God, zal voor u een Profeet laten opstaan uit uw broeders, zoals ik; naar Hem moet u luisteren in alles wat Hij tot u zal spreken. En het zal zo zijn dat al wie niet geluisterd zal hebben naar deze Profeet, uit het volk uitgeroeid zal worden. En ook al de profeten vanaf Samuel en zovelen als er daarna gesproken hebben, hebben deze dagen aangekondigd. U bent kinderen van de profeten en van het verbond dat God met onze vaderen sloot, toen Hij tegen Abraham zei: En in uw Nageslacht zullen alle geslachten van de aarde gezegend worden. God, Die Zijn Kind Jezus heeft doen opstaan, heeft Hem eerst naar u gezonden om u hierin te zegenen dat Hij ieder van u zou afbrengen van zijn slechte daden.
Handelingen 3:22-26 (HSV)

Ik zal zegenen wie u zegenen, en wie u vervloekt, zal Ik vervloeken
Israël zegenen – dat hoor en lees je niet veel meer in deze dagen. Je hoort meer vervloekingen, aanmoedigingen voor een Palestijnse Staat – zijn ze die 1200 moorden op 7 oktober 2023 zo snel vergeten? Bij elke demonstratie, voor wat dan ook, die je Palestijnse vlaggen wapperen, demonstraties worden ‘gekaapt’ voor de Palestijnse zaak.

Maar wat is zegenen eigenlijk? Wat bedoelde God met deze woorden? TheIsraelBible legt het uit:
Wanneer we dit vers zorgvuldig lezen, zien we een opvallende verandering van de eerste zin naar de tweede. De zin ‘zij die u zegenen’ staat in het meervoud, terwijl ‘hij die u vervloekt’ in het enkelvoud staat. Wat is de reden voor deze verschuiving? Suggereert het dat degenen die Abraham en zijn nakomelingen vervloeken dit doen als individuen, terwijl degenen die Israël zegenen dit doen als onderdeel van een collectief?
In de zin ‘wie u vervloekt zal ik vervloeken’ worden twee verschillende Hebreeuwse woorden gebruikt voor het woord vervloeking. Hier is een letterlijke vertaling:
וּמְקַלֶּלְךָ um’kalelcha – en hij die jou vervloekt
אָאֹר a’or – ik zal vervloeken.
Alleen al door de transliteratie van het Hebreeuws te lezen, is het gemakkelijk om te zien dat deze twee woorden geen gelijkenis met elkaar vertonen; ze hebben niet dezelfde stam. Met andere woorden, het zijn geen vervoegingen van hetzelfde werkwoord.
De Hebreeuwse stam van het eerste woord dat ‘vloek’ betekent, is קלל k,l,l. Deze stam betekent ‘belachelijk maken’, ‘licht maken’ of ‘onteren’. Dit woord verwijst alleen naar een ‘vloek’ in de zin dat een vloek een idee – kleinerende en onterende uitspraak – in woorden uitdrukt. Er wordt niets meer geïmpliceerd door dit woord.

De tweede ‘vloek’ is een vorm van het woord aror of a’or zoals het in ons vers voorkomt. Het is verwant aan het woord me’erah, dat ‘plaag’ of ‘ziekte’ betekent. Dit is het woord dat elke keer wordt gebruikt als God iets of iemand vervloekt in de Bijbel, bij voorbeeld bij het vervloeken van de slang in het paradijs. Het verwijst naar de feitelijke schade die door de vloek is aangericht. Aror betekent dat er een tastbaar resultaat is van de vloek. Dit is de reden dat Gods vloeken altijd een vorm van het woord aror gebruiken. Gods woorden hebben altijd een impact. Zo zijn ze bekend. Zelfs als de vloek slechts woorden zijn; zelfs als die woorden door één persoon worden uitgesproken, zal God degene straffen die Zijn uitverkoren volk vervloekt.

Die straffen zien we bij voorbeeld terug in de economische cijfers van een aantal landen over de periode augustus – september 2026.
De jaarlijkse inflatie bedroeg in Israël 1,6%, in Saoedi-Arabië 1,9%, in de VS 3,7%, in de hele Euro-zone 3,8%, en – schrik niet – in Egypte 13,9%, in Libanon 16,7%, in het Turkije van president Erdogan 29,7% en in Iran 89,8%.
Het Internationale Monetaire Fonds maakte in oktober cijfers bekend van de verwachte economische groei in de 36 lidstaten van de OECD. Daar voert Israël de lijst aan met +4,5%, gevolgd door Denemarken en Polen. Voor Nederland wordt niet meer dan +1,5% verwacht. Hekkesluiters zijn de duidelijk antisemitische landen Frankrijk (+0,4%, chaos en een enorme staatsschuld), Portugal (+0,2%) en Ierland met een krimp van -1,0%. (Bron van de cijfers: de Amerikaanse Joodse ondernemer Avi Kaner)

In u zullen alle geslachten van de aardbodem gezegend worden
Israël is op veel gebieden een zegen geworden voor de wereld. Het volk toonde ons Gods handelen, gaf ons de Bijbel, bracht Jezus, Gods Zoon voort. Het aantal gelovigen die het geloof van Israël delen is veel groter dan het aantal Joden.
Israël heeft de wereld gezegend met veel uitvindingen. De computer, de mobiele telefoon en het GPS-systeem zouden zonder Joodse uitvindingen niet goed werken. Het aantal Joodse Nobelprijs-winnaars is groot, vergeleken met de bescheiden bevolking.

Uit Syrië heeft Balak, de koning van Moab, mij laten halen, vanuit het bergland van het oosten: ‘Kom, vervloek mij Jakob, kom, verwens Israël!’ Hoe kan ik vervloeken wie God niet vervloekt, hoe kan ik verwensen wie de HEERE niet verwenst? (Numeri 23:7-8)

Zie ook deze Sjabbatslezingen:
Voer je opdracht helemaal uit, Genesis 11,
Geroepen tot een nieuw leven, Genesis 11,
Geen eigen gekozen oplossingen, Genesis 12,
Abram en Lot scheiden van elkaar, Genesis 13,
Waar zijn de geestelijke leiders?, Genesis 14.