Archeologie: Tel Dan (1) Een kennismaking met de stad

De komende weken bezoeken we het natuurpark Tel Dan, waarin de over­blijf­se­len van de oude stad Dan zijn gecon­ser­veerd. Dan is de noordelijkste stad van Israël, en met de uitdrukking ‘Van Dan tot Be’erSjeva’ wordt het gehele land aangegeven.

In deze video mag u een stukje meelopen door het park, terwijl beknopt verteld wordt over de verde­ling van het land onder de twaalf stammen, waarbij de stam Dan er niet in slaagde voldoende van het toege­we­zen gebied rond het huidige Tel Aviv te ver­ove­ren. Daar woonden Kanaänieten en Filistijnen. Daarom week een deel van de stam uit naar het noorden, en verover­de daar grond­gebied, de stad Laïs, en gaf de her­bouw­de stad de naam Dan. Onderweg ontvoer­den zij een levitische priester, die zich een efod en afgods­beeldjes had gemaakt, en stelden die aan tot priester voor hun stam. U vindt het relaas in Richters 18. Die gebeurtenis werd het begin van het afdwalen van de dienst aan de HEERE.

Dit is niet de eerste keer dat Dan wordt genoemd in de Bijbel.
De eerste vermel­ding houdt verband met een drama­tische gebeur­te­nis: vijf koningen van lokale stad­staten (Kanaä­nie­ten), waar­onder de heersers van Sodom en Gomorra, beslo­ten in opstand te komen tegen hun opper­heren, de koningen van vier machtige rijken, waaronder Babel. Die vier koningen stuurden hun troepen naar het gebied, onder­wier­pen de legers van de vijf stad­staten en namen de gehele bevol­king van Sodom en Gomorra gevangen, waaronder Abrahams neef Lot.
Toen Abraham hiervan op de hoogte werd gesteld, verza­melde hij zijn mannen en die van zijn bond­ge­no­ten en achter­volgde de vier koningen. Toen hij tegen de avond Dan bereikte, splitste hij zijn troepen in groepen, om de koningen te achter­volgen die op weg waren naar hun thuis in het huidige Syrië en Irak.
Het lijkt vreemd, dat Abraham deze strategie gebruikte, om de troepen te splitsen in plaats van ze bij elkaar te houden als een grotere een­heid. Voor de reden hiervoor moet je de topo­grafie begrijpen. Dan ligt in feite aan de voet van de berg Hermon, het hoogste punt van Israël. In de oudheid moest men, om vanuit Israël naar Damas­cus en de steden van Meso­pota­mië te reizen, rond deze berg trekken, aangezien de hoogte het praktisch onmo­ge­lijk maakte om er over­heen te klimmen. Bij de stad Dan was een splitsing in de weg, met de ene route ten oosten van de berg en de andere ten westen ervan. Abraham wist niet welke route zij hadden geno­men, dus verdeelde hij zijn troepen, die hen achter­volg­den en net buiten Damascus gevangen namen. Abraham bevrijdde vervol­gens zijn neef en de inwoners van Sodom en Gomorra, zoals beschre­ven in Genesis 14.

Bron o.a.: United with Israel. Zie ook: Biblewhere, Wikipedia, , National Parks.