Jodendom vanuit buurculturen voortgekomen?

Wetenschap is geïnfecteerd geraakt door Darwinisme en Woke-ideologie, terwijl het onbevangen en niet-vooringenomen zou moeten zijn. Door deze ziekte kan het alleen nog redeneren in ‘opgang’. Dat komt ook tot uitdrukking in de titel van het boek ‘Ontwakend Jodendom’ van De Waele. Hoe beschrijft hij dit?

Boekanalyse
De Waele is docent Nieuwe Testament (Godsdienstwetenschap) en schreef meerdere boeken. Dit boek gaat over de politieke geschiedenis van het oude Midden-Oosten en van het oude Isra‘El & Juda. Maar ook over het dagelijkse leven en de verhouding tot hun goden/geesten.

Na een voorwoord en inleiding beschrijft hij het onderwerp in acht hoofdstukken gevolgd door een nawoord. Het langste hoofdstuk gaat over goden en magie. De tekst is voorzien van voetnoten met hoofdzakelijk broninformatie. Er is een fotokatern toegevoegd en de Bijbelteksten komen uit de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV’21).

Het boek wordt afgesloten door een literatuurlijst, een zoekregister op personen en een lijst van koningen in het oude Midden-Oosten. Ook heeft het kleurenlandkaarten en een tijdlijn van het oude Midden-Oosten.

In de lopende tekst staan veel tekstcitaten uit oude literatuur. Deze dienen als zijn ‘bewijs’ dat de Isra‘Eliem net als de buurvolken aanvankelijk polytheïsten waren, maar geleidelijk evalueerden tot monotheïsten. Dat laatst zouden ze van de Midjanim hebben overgenomen.

De Bijbel zou pas als geheel zijn ontstaan na de terugkeer uit de Mesopotamische ballingschap. “De auteurs van de Bijbel projecteerden de problemen van hun eigen tijd op een legendarisch (niet-bestaand) verleden.” Ook zouden de auteurs hebben voortgeborduurd om de mythes en religies van Mesopotamië. “…een sterke invloed van het Zoroastrisme op het Jodendom…al heeft het die ideeën op eigen wijze verwerkt.”

Evaluatie
Dit lijvige boek biedt helaas niet wat de titel suggereert. De meeste aandacht gaat naar de buurvolken van Isra‘El (vooral de volken in Mesopotamië). De Waele vindt dat namelijk cruciaal om te laten zien dat Jodendom ontstaan zou zijn vanuit die volken.

Veelzeggende is dat de titel suggereert dat Jodendom geleidelijk en organisch ontwaakte (mensenwerk). Net zoals hij beweert dat de Isra‘Eliem een samenraapsel van Kena’anie (Kanaänitische) stammen waren die een volksverband aannamen, waarbinnen een nieuwe gemeenschappelijke religie ontstond. Hij gebruikt steevast de benaming ‘Palestina’ voor dat Land, wat nogal onwetenschappelijk is. Die Romeinse bijnaam dateert immers pas uit de 2de eeuw CE, terwijl dit boek over de eeuwen daarvoor gaat.

Ook opvallend is dat aan Egypte geen grote aandacht wordt besteed, omdat de Isra‘Eliem geen grote overeenkomst zou hebben gehad met hun gesloten cultuur. Dat laat zien dat hij een verblijf van honderden jaren in Egypte en de uittocht, zoals in de Bijbel staat beschreven, als zelfverzonnen oorsprongsmythe opvat.

Volgens de moderne godsdienstwetenschap ontwikkelden alle volken op aarde vanuit animisme en pantheïsme naar polytheïsme. Hij vindt het frappant dat de Isra‘Eliem verder evalueerden tot monotheïsten. Ontkent wordt dat de eerste mens ‘Adam al monotheïst was en dat andere religies daarna pas ontstonden.


Waele, D. de, Ontwakend Jodendom. Cultuurgeschiedenis van een nieuwe religie in de oude Oriënt. 2024, KokBoekencentrum, Utrecht, 559 pagina’s, € 34,99, ISBN: 9789043540933.