Het is overduidelijk dat de impact van het verlies van de Tempel op aarde enorm is. Hoe hebben Judaïsme en christenheid dit verlies verwerkt? Dat is het onderwerp van het boek ‘Hoe zullen we Hem ontmoeten?’. Wat komt erin naar voren?
Boekanalyse
Vanaf 2010 vonden op het Schechterinstituut voor Joodse studies in Jeruzalem meerdaagse conferenties plaats tijdens welke (vrouwelijke [?!]) rabbijnen, Joodse studenten, theologen en predikanten (PKN) elkaar ontmoette om over het verlies van de Tempel te praten. Het initiatief kwam van het protestantse CIS (Centrum Israëlstudies).
Het ging niet alleen over de inhoud, maar ook over de eigen geloofsbeleving. De redactie voor dit boek bestaande uit bijdragen van 16 verschillende auteurs ligt bij rabbijn Sjlomo Tucker en Michael Mulder (directeur CIS).
Na een inleiding volgen 14 artikelen ingedeeld in vier delen (A. Betekenis van de ontmoeting; B. Presentie van de Tempel in Joodse en christelijke traditie; C. Persoonlijke reflecties; D. Balans). Het langste artikel gaat over het verlies van de Tempel in het Judaïsme. Bij de tekst zijn voetnoten geplaatst met hoofdzakelijk broninformatie. Afgesloten wordt met een Personalia van de auteurs.
Het wordt gemeld dat de verwoesting van de Tempel het gevolg was van Isra‘Els falen, maar niet als hoofdpunt. Ook wordt genoemd dat de klap van het verlies van de Tempel voor Joden erg groot was, maar voor christenen amper. Voor die laatsten was de Tempel nooit het centrum van leven en eredienst. Dit, in tegenstelling tot de eerste discipelen voor wie de Tempel wel centraal stond. De kerk/geloofsgemeenschap zou de functie van de Tempel hebben overgenomen.
Rabbijnen ontwikkelden een religie – Judaïsme – die volledig Joods leven zonder Tempel mogelijk maakt. Daarom wordt daarbinnen divers gedacht over de herbouw ervan. Slechts een kleine groep (ultra-)orthodoxen houdt vast aan een spoedige, letterlijke herbouw. De liberale en zelfs de modern-orthodoxe stromingen vinden dat de Tempel een verouderd instituut zou zijn, dat niet meer zou moeten terugkeren.
Sommige stromingen vinden dat God opzettelijk, als liefdedaad, de Tempel heeft vernietigd om Isra‘El op een ‘hoger’ niveau van eredienst te brengen. De Tempeldienst zou ook niet meer passen bij de moderne tijd. De Here Jezus zou hebben geleerd dat de Tempel is afgeschaft door Zichzelf te offeren. Gelovigen zouden daardoor zelf een tempel zijn. God zou ook al in de Tenach hebben herhaald niet aan een plaats gebonden te zijn.
Evaluatie
Dit boek is eigenlijk een teleurstelling. Bij zo’n belangrijke, centrale vraagstelling komen allerlei stellingen naar voren die het verlies van de Tempel (en dus impliciet ook Isra‘Els verbanning) bagatelliseren. Gesteld wordt dat het verlies ervan veel minder belangrijk zou zijn dan dialoog tussen Joden en christenen.
Het is uiterst merkwaardig dat Gods eeuwige Tempel in de hemel, waarin de Here Jezus is aangesteld als kohen gadol (Isra‘Elitische hogepriester), niet uitvoerig besproken wordt.
In dit boek staan onvertaalde buitenlandstalige citaten en een zoekregister ontbreekt.
Redactie: Mulder, M. en S. Tucker, Hoe zullen we Hem ontmoeten? 2015, Amphora Books, Amsterdam, 184 pagina’s, € 11,89, ISBN: 9789064460838.
Liberale kijk op verlies Tempel
De herbouw van de 2e Tempel kwam een opdracht voor. Men wacht tot er een opdracht komt tot de bouw van een 3e tempel. Dat heb ik ook veel modern-orthodoxen horen zeggen (ultra orthodoxen is een modernere ontwikkeling grotendeels dan modern orthodoxen trouwens). Dat men twijfelt of het nodig is ligt meer daaraan. Mede omdat sinds 400 jaar voor Christus er geen erkenning meer was van profeten of messiassen die dat konden uitspreken (ook geen afwijzing van messiassen of profeten, het systeem was er niet).
Het idee dat God in Jeruzalem woont En onder het volk (shechinah van schoenah neighborhood) is in Torah. Er staat niet dat een belangrijker of hoger is dan de ander.
Bij het Griekse chronologische denken hoort het dat besnijdenis afgeschaft zou zijn en vervangen voor de doop. Dat een nieuwe hoge priester belangrijker is dan een vorige, dat werken en genade opgesplitst moeten worden. Nee er staat niet dat ”plaatsgebonden” afgeschaft zou moeten worden. Misschien wel in de wetgeving van liberalen.
Of het leven zonder tempel hoger is, is maar de vraag. Ook Paulus ging nog op aanraden van de Christelijke raad in Jeruzalem, meebetalen aan en zond-offer om te laten zien dat hij Paulus God’s Woord nog deed.
Dat De Katholieke kerk het priesterschap overnam is dat ”hoger”, dat zei bijvoorbeeld de Syrische kerk die nog Semitisch waren en zij claimden dat zij daarom het recht hadden op priesterschap overruleden omdat nu Romein en Semiet gelijk waren?
Tja Jezus als niet-Cohen, niet-Leviet, had geen functie in de tempel. En een Jood heeft geen functie in het priesterschap van Melchizedek. Vanalles kan doorelkaar heen gehaald worden.
Beste anonieme reactie schrijver op mijn recensie,
Bedankt voor de bijdrage. Ik ben overtuigd dat er een nieuwe Tempel zal worden gebouwd. Namelijk door de Messias Zelf, want Hij zal Isra’Els godsdienst herstellen. Ezechiël profeteert over die nieuwe Tempel. Volgens mij staat de Tempeldienst juist centraal in de Bijbelse godsdienst, want al de Messias komt dan zullen alle volken en natiën verplicht worden naar Jeruzalem te komen en God, de Vader, daar in de nieuwe Tempel aanbidden en dienen.
Groet, M. van Putten
Dat is wel erg liberaal. Laat ook zien hoe Liberale Joden (die in Duitsland alleen naar onderwijs mochten als ze gedoopt waren) nogal Christelijk geworden zijn.
Sowieso is het woord/begrip ”religie” Latijn en heeft het tijdens de verlichting zijn eigen ”vertaling” gekregen, naast cultuur, staat etc.
Maar er waren sowieso al meerdere tijden dat Joden zonder tempel leefden en bidden en vasten etc. zonder offers en verlost werden etc.. Dus waarom doen alsof Joden een religie begonnen na het jaar 70?
Ik denk eerder dat het met het achterliggende stigma te maken heeft, dat volgens het Christendom bloed en offers altijd nodig waren voor verlossing. Je krijgt vanzelf een religie ”over het Judaisme”. En het is een excuus om te geloven dat Joden en Christenen elk een andere weg opgingen. Terwijl Christendom gewoon een afscheidingsbeweging is.
Beste anonieme reactie schrijver op mijn recensie,
Bedankt voor deze bijdrage. Inderdaad is het zo dat heel lang – misschien zelfs tot in de 6de eeuw – christenen en Joden heel goed samen God eerden en dienden. Het waren echter de christelijke kerkleiders die om diverse redenen, maar zeker ook uit behoudzucht (van heidendom) en uitbouwen van hun eigen machtsposities, de band met Isra’El wilde afkappen. Maar de diepere redenen liggen ook in theologische misvattingen en doorgeschoten tunnelvisie op de Here Jezus. Aan de andere kant is het Judaïsme ook ontspoort en was het ook goed dat de volgelingen van de Here Jezus dat achter zich lieten en vasthielden aan de Weg van de Bijbel.
Groet, M. van Putten