Refo-evangelische Bijbelatlas getoetst

De Bijbel alleen is niet te begrijpen zonder kennis en inzicht van de context. Sterker, het word dan gegarandeerd verkeerd begrepen. Bijbelatlassen en andere gereedschappen zijn nodig voor Bijbelstudie. Age Romkes heeft de redactie gevoerd voor de vertaling van een recent gepubliceerde Amerikaanse Bijbelatlas. Wat kenmerkt deze atlas?

Boekanalyse
Romkes is theoloog, docent en schrijver in de Reformatorisch-Evangelische wereld. Voor diezelfde wereld is deze Bijbelatlas ook bedoeld. Die is voorzien van ruim 100 landkaarten, kleurenfoto’s, infographics, tijdlijnen en toelichtingen.

Na een inleiding wordt chronologisch het Oude- en Nieuwe Testament behandeld in negen hoofdstukken. De langste gaan over het Nieuwe Testament. Een zoekregister sluit het boek af. Elk hoofdstuk begint met een beknopte tijdlijn waarop het betrekking heeft. Bijbelcitaten komen uit de NBV’21, tenzij anders aangegeven.

Volgens Romkes wilde de Bijbelschrijvers vooral een begrijpelijke boodschap overdragen en niet zozeer geschiedenis vastleggen. De Bijbel is ook geen wetenschappelijk boek. Deze atlas gaat in op wie, wanneer, waar en wat.

Evaluatie
Dit is een interessante en aantrekkelijk opgezette atlas. Ook omdat de hele Bijbel is besproken in minder dan 200 pagina’s. Opvallend is dat dit modern en tegelijkertijd conservatief is opgevat. Het heeft echter een christocentrische en ecclesiocentrische boodschap. Dus in deze atlas blijft de speciale plaats van het volk Isra‘El, de centraliteit van Torahnavolging en de eenheid van Gods volk en van Tenach (Oude Testament) & B”Ch (Nieuwe Testament) onbesproken.

Maar, tegen de dominante traditionele uitleg in, worden de nieuwere en soms zelfs uitdagende interpretaties gevolgd. Toch wordt de traditionele uitleg vaak erbij genoemd.

Enkele voorbeelden:
• De schepping wordt ver voor 7000 BCE gesteld
• Datering Uittocht uit Mitsrajim (Egypte) in circa 1445 BCE
• Naast de traditionele berg Chorev (Horeb) worden vier alternatieven genoemd
• Alternatieven voor het woord voor ‘duizend’ in het Bijbel-Hebreeuws worden genoemd

Aan de andere kant wordt soms ook een voorzichtige positie ingenomen voor sommige betwiste zaken.

In de atlas wordt een veel te positief wereldbeeld voorgespiegeld. Zo worden in het hoofdstuk over de Isra‘Eltische koningen alleen de ‘goede’ koningen beschreven.

Verder is het opvallend dat in het hoofdstuk over Isra‘Els ballingschap niet wordt besproken waarom God dit deed, hoe lang het duurde en hoe de gewone Isra‘Eliet toen zal hebben geleefd. Ook wordt de ballingschap van de 10-stammen niet genoemd en ook niet de huidige verstrooiing (galoet).

In het hoofdstuk van de Here Jezus staat Maria centraal en zou Hij geboren zijn in een stal, overeenkomstig de romantiek van de traditionele interpretatie! Wat in dit hoofdstuk helaas ontbreekt is waarom Hij werd gezonden, wat Zijn leer was en waarom Hij opgroeide en werkte in de Galil (Galilea), ondanks dat Hij door Josef een Judeeër was.

Er wordt gesteld dat Hij geen christenheid heeft gegrondvest of een kerk, maar een geloofsgemeenschap. Daarbij wordt niet gesteld dat die Isra‘Eltisch was binnen het toenmalige Jodendom. Overigens, wordt die geloofsgemeenschap later toch “…jonge kerk…” genoemd.

Deze atlas was aangeraden.

Romkes, A. (redactie), Geïllustreerde Bijbelatlas. 2026, KokBoekencentrum, Utrecht, Tyndale House Publishers, 185 pagina’s, € 29,99, ISBN: 9789043544122.