Korte kennismaking met Libanon

Als Libanon in het nieuws is gaat dat meestal over de terroristische organisatie Hezbollah en diens herhaaldelijke aanvallen op de Staat Israël. Maar over Libanon valt veel meer te vertellen. Jona Lendering schreef er een boek over. Hoe deed hij dat?

Boekanalyse
Lendering is historicus, journalist, docent en auteur van diverse boeken. Hij geeft toe geen oudheidkundige of mediëvist te zijn en geen Arabisch te spreken, westerling is en selectief. Maar hij heeft Libanon vaak bezocht en ‘kent’ het dus als ooggetuige.

Dit boek is bedoeld om de lezer de kleine, langgerekte staat (oppervlak is ongeveer een derde van België; c.190 km lang en enkele tientallen kilometers breed) te laten ontdekken. Door diens geringe omvang en strategische ligging is het altijd in verbinding met andere landen. Vandaar dat de inwoners (in de laatste decennia zijn daar nog allerlei ‘Arabische’ vluchtelingen bijgekomen) tot heel verschillende (religieuze) groepen behoren. Dat zou Libanon juist interessanter maken, maar het is echter onbekend.

Na een voorwoord beschrijft hij Libanon vanaf de bronstijd tot vandaag in 14 hoofdstukken. Het langste gaat over de recente geschiedenis (1992-heden). Daarna volgt een evaluatie, een toeristenhandreiking en een dankwoord. De tekst is voorzien van voetnoten, zwartwit landkaarten/foto’s. Het boek sluit af met een bronnenlijst voor verder lezen en een zoekregister wat ook een beknopte woordenlijst is.

Lendering beschrijft de vele drama’s, ongeluk, chaos en problemen van Libanon. Dit komt deels van binnenuit en deels ook van buiten (sterke invloed van Syrië en Frankrijk). Het land is ook betrokken bij de strijd van ‘Palestijnen’ tegen Israël.

Hij beschrijft de christelijke ruzies over hun geloofsleringen. Hij gaat dieper in op de maronieten (volgelingen van de Syrische monnik Maron) en hun onorthodoxe opvattingen die de dominante religieuze groepering in Libanon werden. Ook komt het ontstaan van de Isra‘Elitische koninkrijken en het Jodendom (de zuiderburen) aan bod.

Zijn beschrijving van de vroege islam en hun aanvankelijke veroveringssuccessen (volgens Lendering was het geen verovering, maar vullen van een machtsvacuüm) is erg beperkt, maar opmerkelijk raak.

Evaluatie
Dit boek beschrijft een interessant land, dat zowel Mediterraans, Europees als Arabisch is. Helaas gebruikt Lendering af en toe termen, zoals Maghreb, en Engelse teksten zonder die te verklaren of vertalen. Soms is de geschiedbeschrijving wat droogjes.

Het is jammer dat ook in dit boek weer de klassieke fouten voorkomen, zoals de datering van de komst van “de Hebreeën” naar Kanaän tussen 1200-1100 BCE, en dat gekozen wordt voor de achterhaalde wetenschappelijk oudheid indeling, zoals bijvoorbeeld ‘Bronstijd’. Hij stelt terecht dat de komst van de Hebreeën en de ‘hapiroe’ invasie in Kanaän geen verband hebben, hoewel de namen hetzelfde klinken.

Opmerkelijk is Lenderings oproep aan de lezers geld over te maken aan een katholieke ontwikkelingshulporganisatie voor Libanon. Hij benadrukt echter niet dat de agressieve islamisering van Libanon ertoe heeft geleid dat een dominant christelijk land nu nog maar amper 36% ‘christenen’ heeft.

Dit boek wordt aangeraden.


Lendering, J., Libanon. Een korte geschiedenis. 2025, Omniboek, Utrecht, 288 pagina’s, € 22,99, ISBN: 9789401921145.