Sjabbatslezingen: Het heil is ook voor de heidenen

De Moabitische weduwe Ruth was toch welkom in Israël na haar geloofs­be­lij­de­nis ’Uw God is mijn God’, zij trouwt met Boaz en in haar geslachts­lijn staan koning David en Jezus. Hiermee laat God zien, dat ieder die in Hem gelooft, welkom is.

De Bijbelgedeelten voor de sjabbat Ki Tetze (Wanneer u uittrekt) zijn:
✡ Torahlezing: Deuteronomium 21:10 – 25:19,
✡ Profetenlezing: Jesaja 54:1–10,
✡ Brit Chadashah, Nieuwe Testament: 1 Korinthe 5:1-5.
In verband met het onderwerp wijken we daar van af.

Gedeelten uit de Torahlezing
Dit gedeelte van Deuteronomium vormt een bonte verzameling van regels en voorschriften. Twee ervan spelen een rol in dezelfde geschiedenis: die van Naomi, Ruth en Boaz.

Een Ammoniet of Moabiet mag niet in de gemeente van de HEERE komen; zelfs hun (nakomelingen van de) tiende gene­ratie mogen tot in eeuwigheid niet in de gemeen­te van de HEERE komen, vanwege het feit dat zij u onder­weg niet met brood en water tege­moet­ geko­men zijn toen u uit Egypte weg­trok; en omdat hij Bileam, de zoon van Beor, uit Pethor in Meso­po­ta­mië, tegen u inge­huurd heeft om u te vervloe­ken. De HEERE, uw God, echter wilde niet naar Bileam luiste­ren, maar de HEERE, uw God, heeft de vloek voor u in een zegen veran­derd, omdat de HEERE, uw God, u liefhad. U mag de vrede en het goede voor hen niet zoeken, al uw dagen, tot in eeuwig­heid.

Wanneer broers bij elkaar wonen en een van hen sterft zonder dat hij een zoon heeft, dan mag de vrouw van de gestor­ve­ne niet de vrouw van een vreemde man buiten de familie worden. Haar zwager moet bij haar komen en haar voor zichzelf tot vrouw nemen, en zo zijn zwager­plicht tegenover haar vervul­len. En het moet zó zijn dat het eerste kind dat zij baart, op naam van zijn gestor­ven broer zal staan, zodat diens naam niet uit Israël wordt uitgewist.
Maar als deze man niet genegen is zijn schoon­zuster tot vrouw te nemen, dan moet zijn schoon­zuster naar de poort gaan, naar de oudsten, en zeggen: ‘Mijn zwager weigert een naam voor zijn broer in Israël in stand te houden. Hij wil zijn zwager­plicht tegen­over mij niet vervul­len’. Dan moeten de oudsten van zijn stad hem roepen en tot hem spreken; blijft hij bij zijn stand­punt en zegt hij: ‘Ik ben niet gene­gen haar tot vrouw te nemen’, dan moet zijn schoon­zuster voor de ogen van de oudsten naar hem toe gaan, zijn schoen van zijn voet trekken, hem in het gezicht spuwen, en daarbij het woord nemen en zeggen: ‘Zo wordt met de man ge­daan die het gezin van zijn broer niet wil bouwen.’
Deuteronomium 23:3-6 en 25:5-9 (HSV).

Gedeelten uit de Profetenlezing
Naomi was met haar man en twee zonen naar Moab gehuisd, wegens een hongers­nood in Israël. Daar over­leden haar man en haar zonen. Toen God weer voor­spoed en graan­oogst had gegeven in Israël, keerde Naomi terug met haar schoon­dochter Ruth. Maar zou zij niet geluk­ki­ger zijn in haar eigen land?
Maar Ruth klampte zich aan haar vast. Daarom zei zij: ‘Zie, je schoon­zuster is terug­ge­keerd naar haar volk en naar haar goden. Keer ook terug, je schoon­zuster achterna’. Maar Ruth zei: ‘Dring er bij mij niet langer op aan u te verla­ten en terug te gaan, bij u vandaan. Want waar u heen gaat, zal ik ook gaan, en waar u over­nacht, zal ik over­nach­ten. Uw volk is mijn volk en uw God mijn God. Waar u sterft, zal ik sterven, en daar zal ik begra­ven worden. De HEERE mag zó en nog veel erger doen: voor­zeker, alleen de dood zal scheiding maken tussen mij en u’.
Toen zij zag dat zij zich vast voor­ge­no­men had met haar mee te gaan, hield zij op tot haar te spreken. Zo gingen zij samen verder, tot zij in Bethlehem kwamen.

Door toeval – of laten we het maar Gods leiding noemen – gaat Ruth tijdens de gerstoogst aren opra­pen op de akker van Boaz. Deze blijkt een vermogend familielid van de overleden man van Naomi. Hij krijgt veel waardering voor de ijver en toewijding van Ruth. Hij beschouwt de Moabi­tische Ruth door haar eerdere huwelijk en haar geloofsbelijdenis ’Uw God is mijn God’ als ‘ingeburgerd’, en wil wel als losser van Naomi optreden. Dat betekent, dat hij de bezittingen van, en de zorg voor Naomi op zich neemt, en hij wil wel voor nageslacht voor de weduwe Ruth zorgen door met haar trouwen. Maar er was nog een losser, die een nader familielid was. Die ging voor.

Intussen ging Boaz naar de poort en ging daar zitten. En zie, de losser over wie Boaz gesproken had, kwam voorbij. Toen zei hij: ‘Kom eens hier en ga hier zitten, u daar, hoe u ook heet’. En hij kwam daar­heen en ging zitten. En hij haalde tien mannen uit de oudsten van de stad, en zei: ‘Gaat u hier zitten’. En zij gingen zitten. Toen zei hij tegen de losser: ‘Het stuk land dat van onze broeder Eli­me­lech was, heeft Naomi, die uit het land Moab terug­ge­ko­men is, verkocht. En ík heb gezegd: Ik zal het u ter ore doen komen door te zeggen: Koop het, in aanwe­zig­heid van de inwo­ners en in aan­we­zig­heid van de oudsten van mijn volk. Als u het wilt lossen, los het. En als u het niet wilt lossen, vertel het mij dan, zodat ik het weet. Want er is niemand om het te lossen, behalve u, en ik na u’. Toen zei hij: ‘Ik zal het lossen’.
Maar Boaz zei: ‘Op de dag dat u het land van de hand van Naomi koopt, koopt u het ook van Ruth, de Moabit­ische, de vrouw van de gestor­vene, om de naam van de gestor­vene over zijn erfelijk bezit in stand te houden’. Toen zei de losser: ‘Ik kan het voor mij niet lossen, anders zou ik mijn erfelijk bezit te gronde richten. Neemt ú voor uw reke­ning wat ik zou moeten lossen, want ik kan het niet lossen’. Nu was het vroeger in Israël bij lossing en bij ruil de gewoon­te om de hele zaak te bevestigen: iemand trok zijn schoen uit en gaf die aan zijn naaste; en dit diende als bewijs in Israël. Dus zei de losser tegen Boaz: ‘Koopt u het voor uzelf’. En hij trok zijn schoen uit.
Toen zei Boaz tegen de oudsten en heel het volk: ‘U bent vandaag getuigen dat ik van de hand van Naomi alles gekocht heb wat van Elimelech geweest is, en alles wat van Chiljon en Machlon geweest is. Daarbij neem ik voor mijzelf Ruth, de Moabitische, de vrouw van Machlon, tot vrouw om de naam van de gestor­vene over zijn erfelijk bezit in stand te houden, opdat de naam van de gestor­vene niet zal worden uitgewist onder zijn broeders en in de poort van zijn woon­plaats. U bent vandaag getuigen’. En heel het volk dat in de poort was en de oudsten zeiden: ‘Wij zijn getuigen. Moge de HEERE deze vrouw, die in uw huis komt, maken als Rachel en Lea, die beiden het huis van Israël gebouwd hebben’.
Ruth 1:14a-19a, 4:1-11a (HSV)

Een gedeelte uit het Nieuwe Testament
Om deze reden ben ik, Paulus, de gevangene van Christus Jezus, voor u, die heide­nen bent, als u tenmin­ste gehoord hebt van de uitde­ling van de genade van God die aan mij gegeven is ten behoeve van u, dat Hij mij door open­ba­ring dit gehei­me­nis bekend gemaakt heeft (zoals ik eerder in het kort geschreven heb; waar­aan u, als u dit leest, mijn inzicht kunt bemerken in het geheimenis van Christus), dat in andere tijden niet bekend gemaakt is aan de mensen­kin­de­ren, zoals het nu geopen­baard is aan Zijn heilige apos­te­len en pro­fe­ten door de Geest, namelijk dat de heide­nen mede-erf­gena­men zijn en tot het­zelfde lichaam behoren en mede-deel­ge­no­ten zijn van Zijn belofte in Christus, door het Evan­gelie, waarvan ik een dienaar geworden ben.
Efeze 3:1-7a (HSV)

Het heil is ook voor de heidenen
Eigenlijk had Ruth niets te zoeken in Israël. Zij behoor­de toch tot de Moabie­ten, een stam die het volk Israël bij de intocht bepaald niet had verwel­komd, en zelfs de magiër Bileam had inge­huurd om Israël te vervloeken. Tot in de tiende generatie waren Moabieten niet welkom in de gemeente van Israël.
Toch is Ruth welkom in Bethlehem, en wij vinden haar naam zelfs terug in het geslachtsregister van Jezus: Boaz verwekte Obed bij Ruth (Matteüs 1:5b).
Wat was er gebeurd met Ruth? Zij had in het gezin van Elimelech en Naomi gewoond. Zij had gezien hoe die de HEERE dienden. Zij had gehoord van de wonde­ren die Hij had gedaan bij de uittocht uit Egypte. Zij had gemerkt, dat het niet moge­lijk was, het volk Israël met een vloek te treffen, want het is een door God geze­gend volk. Zo kwam zij tot de uitroep ’Uw God is mijn God’. En met deze geloofs­be­lij­de­nis was zij welkom.
Boaz had in de liefdevolle houding van Ruth gezien, dat zij de God van Israël liefheeft. Daarom wil hij wel als losser optreden en een huwelijk aangaan met haar. Eigenlijk combineert de slimme Boaz hier twee wetten van Moses: het lossen (terugkopen in de familie, Leviticus 25:23-25) van een stuk verkocht land, en het zwager-huwelijk, het zorgen voor nageslacht voor de weduwe van een naast familielid, opdat het geslacht niet uitsterft, en haar kind of kinderen voor haar zorgen wanneer zij oud is en hulp nodig heeft.
Daarmee is Ruth een type, een voorafschaduwing, van Gods hande­len na de Pinkster­dag. Het heil, de verge­ving van zonden, de toegang tot God en de directe relatie met Hem, werden ook toegankelijk voor de heidenen, de niet-Joden.

Zing vrolijk, onvruchtbare, u die niet gebaard hebt, breek uit in gejuich en jubel het uit, u die geen weeën gekend hebt, want de kinderen van de eenzame zijn talrijker dan de kinderen van de getrouwde, zegt de HEERE. (Jesaja 54:1)

Zie ook deze Sjabbatslezingen:
Bescherming van kwetsbare vrouwen, Deuteronomium 21,
Kies dan heden wie u dienen zult, Deuteronomium 22,
Onze God is een heilig God, Deuteronomium 23 en 25,
Geen rente maar barmhartigheid, Deuteronomium 23,
Neem beloften aan God serieus, Deuteronomium 23,
Amalek accepteert Israëls bestaan niet, Deuteronomium 25
Zie ook Het boek Ruth en het volk Israël.